Lysbeth Jongbloed geïnaugureerd als practor Frysk en Meartaligens

Date

Met een inspirerende practorale rede is Lysbeth Jongbloed officieel geïnaugureerd als practor Frysk en Meartaligens. Tijdens de bijeenkomst nam zij de aanwezigen mee in het belang van het Fries en andere thuistalen binnen het mbo-onderwijs en de kansen die meertaligheid biedt voor studenten, onderwijs en werkveld.

De middag werd geopend met aandacht voor de bijdrage van onze Groen, bloem & styling studenten. Zij verzorgden het bloemwerk voor de bijeenkomst, dat bovendien op duurzame wijze werd hergebruikt: bezoekers kregen na afloop een bloem uit de arrangementen mee naar huis.

Belang van taal in onderwijs en praktijk

In haar rede benadrukte Jongbloed dat veel mbo-studenten in Fryslân blijven wonen en werken. 

Daarnaast groeit de diversiteit aan thuistalen binnen het mbo snel. Volgens Jongbloed is het daarom essentieel dat deze talen een vanzelfsprekende plek krijgen in het onderwijs. “Frysk en oare thústalen fersterkje it selsbetrouwen, de motivaasje en de prestaasjes fan studinten,” aldus de practor.

Ze wees erop dat taal in deze omgeving een belangrijke rol speelt in vertrouwen en verbinding. ‘’Fan alle sektoaren wurdt it Frysk yn de agraryske sektor it measte brûkt: by hast 80% fan de bedriuwen prate meiwurkers faak of hiel faak Frysk mei-inoar en mei klanten.’’

Onderzoek en praktijkgericht leren

Het practoraat richt zich de komende jaren op het duurzaam verankeren van Fries en meertaligheid binnen het mbo. Dit gebeurt via praktijkgericht onderzoek en in samenwerking met onderwijsteams en het werkveld. Daarnaast worden docenten geprofessionaliseerd op het gebied van meertaligheid en tweedetaalverwerving. Met vijf onderzoekslijnen, waaronder Taal yn byld, Taalprofyl, Taalûnderwiis, Taal fan it hert en Lêswille, wordt gebouwd aan toekomstbestendig en betekenisvol taalonderwijs. Dit sluit aan bij de beroepspraktijk en de leefwereld van studenten.

Tijdens de inauguratie werden deze thema’s verder toegelicht aan de hand van verschillende video’s en praktijkvoorbeelden, waaronder bijdragen van studenten en Friese contentmakers zoals Yung Frysk  en de Fryske Vlogger. Ook kwam een bekroonde Friese filmproductie (Wekker) aan bod, die internationaal erkenning kreeg en in 2025 in première is gegaan. Momenteel wordt er een lesprogramma ontwikkeld, zodat docenten de film kunnen gebruiken in lessen zoals burgerschap of Nederlands.

Verbinding en samenwerking

Het practoraat werkt nauw samen met de lectoraten ‘Meertaligheid en Geletterdheid’ en ‘Friese taal en cultuur’ en zoekt actief verbinding met andere regio’s. Zelfs buiten Fryslân, zoals in Limburg, groeit de interesse in meertaligheid binnen het beroepsonderwijs.

Ook binnen het samenwerkingsverband Wy binne mbû, waar Firda, Aeres en de Afûk al jarenlang deel van uitmaken, krijgt het practoraat een belangrijke rol. De practor zal zich dan ook inzetten voor zowel Aeres als Firda. Vanuit Aeres is Tsjollyn Kuperus aangesloten als docent-ambassadeur binnen dit practoraat.

Betrokkenheid van studenten

De inauguratie benadrukte direct waar het practoraat voor staat: studenten actief betrekken bij onderzoek en praktijk. Tijdens deze middag kregen zij dan ook nadrukkelijk een podium. Studenten uit verschillende opleidingen leverden een bijdrage, van fotografie en film tot bakkerij, bloem, horeca en gastvrijheid. Daarmee liet Jongbloed zien hoe meertaligheid niet alleen een onderwerp van onderzoek is, maar juist leeft binnen het onderwijs en de praktijk van studenten. “Jim wurk lit sjen hoe't taal wurket yn ús mienskip.” Haar inaugurele rede vormt daarmee een eerste aanzet waarin studenten niet alleen deelnemen, maar ook meebouwen aan toekomstgericht, meertalig mbo-onderwijs.